Δευτέρα, Απριλίου 02, 2007

Μία περίεργη επιστήμη που λέγεται... Σεισμολογία! (revised)

ATHENS SEP-9 EARTHQUAKE


Σε προηγούμενο post μου είχα αναφερθεί στην επιστήμη της σεισμολογίας. Έλαβα από τον φίλο ulixes ένα σχόλιο το οποίο έχω υποχρέωση να δημοσιεύσω αυτούσιο. Θεωρώ πως κάθε τέτοιο σχόλιο προάγει τη σεισμολογία σαν επιστήμη και δίνει απάντηση σε εύλογες (επιφανειακές ίσως) απορίες που κάθε υγιώς σκεπτόμενος νους μπορεί να έχει όταν βλέπει πως μία επιστήμη τείνει να δημιουργήσει εντυπώσεις... μαντείας.
Ευχαριστώ πολύ για το σχόλιο φίλε ulixes και όπως σου υποσχέθηκα στην απάντηση μου θα έρθω στο Σταθμό σας να μου τα πείτε όλα.



Ulixes είπε...

Το πρόβλημα είναι οι "κλασσικές ερωτήσεις". Αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να γίνει βραχυπρόθεσμη πρόγνωση (και υπάρχουν θεωρητικοί λόγοι να πιστεύουμε ότι δεν θα μπορεί να γίνει ποτέ). Όλες οι "κλασσικές ερωτήσεις" όμως έχουν να κάνουν με αυτό. Είναι σαν να λες ότι η ιατρική είναι άχρηστη επειδή π.χ. δεν μπορεί να προβλέψει πότε θα πεθάνει κάποιος που τώρα είναι υγιής, ή επειδή δεν μπορεί να αναστήσει πεθαμένους. Όπως και σε όλες τις θετικές επιστήμες, έτσι και στη σεισμολογία υπάρχουν εύκολα και δύσκολα προβλήματα. Στα μαθηματικά για παράδειγμα, το ότι δεν μπορείς να κάνεις διαίρεση με το μηδέν δεν μπορεί να λυθεί ούτε αν διαθέσεις χρήματα για την έρευνα πάνω στο θέμα ούτε αν γίνεις πιο έξυπνος.

Υπάρχουν πολλά προβλήματα στη σεισμολογία τα οποία λύνονται με ακρίβεια, δίνουν απαντήσεις, εξοικονομούν χρήματα και σώζουν ζωές, αλλά δεν είναι θέματα για την τηλεόραση. Η τηλεόραση δυστυχώς ασχολείται μόνο με την επικαιρότητα.

Να αναφέρω μόνον μερικά προβλήματα τα οποία λύνονται: Υπολογισμός επικέντρου, βάθους και μεγέθους (με ενδεχόμενα σφάλματα για τα 2 τελευταία, αλλά τα οποιά οφείλονται σε γνωστούς λόγους, βλέπε το πρώτο link). Εντάξει, είναι στοιχειώδες, αλλά από εκεί ξεκινάς. Μελέτη του εσωτερικού της Γης. Όπως ίσως να έχεις ακούσει, το πρώτο επιστημονικό όργανο που τοποθετήθηκε στη Σελήνη ήταν σεισμόμετρο και χρησιμοποιήθηκε για να "δούμε" το εσωτερικό της. Το ίδιο γίνεται και στη Γη. Οι περισσότεροι σεισμολόγοι (παγκοσμίως, όχι στις σεισμογενείς χώρες) δουλεύουν στην έρευνα για πετρέλαιο. Επίσης, όσο περισσότερα ξέρεις για τους σεισμούς, τόσο πιο πολλά μπορείς να πεις στους μηχανικούς για την κίνηση την οποία θα κάνει το έδαφος πάνω στο οποίο χτίζουν.

Τέλος, πρέπει να πω ότι οι πιθανότητες είναι πολύ χρήσιμο εργαλείο. Όταν δεν μπορείς να είσαι 100% βέβαιος για κάτι, το 1% ή το 80% είναι πληροφορία την οποία μπορείς να εκμεταλλευτείς.

Αν θέλεις απαντήσεις, κλείσε την τηλεόραση και ρώτα αυτούς που ξέρουν. Ένα καλό σημείο εκκίνησης είναι αυτό:
http://earthquake.usgs.gov/learning/faq.php

Άρχισα να γράφω και εγώ κάποια πράγματα στα ελληνικά, αλλά δεν έχω πολύ χρόνο και έτσι πάει πολύ αργά:
http://users.auth.gr/ogalanis/

Και αν βρεθείς ποτέ στη Θεσσαλονίκη, πέρνα από το Σεισμολογικό Σταθμό να σε ξεναγήσουμε. Έχουμε πολλές απαντήσεις, αλλά κανείς δεν κάνει τις σωστές ερωτήσεις. Αρκεί να μην έρθεις μέσα στον πανικό που γίνεται κάθε φορά που γίνεται αισθητός σεισμός και πλακώνουν οι δημοσιογράφοι (ξέχασα να πω ότι οι τα ΜΜΕ ψάχνουν τους σεισμολόγους και όχι αντίστροφα).

1 σχόλιο:

ο δείμος του πολίτη είπε...

Και καλά έκανες κι έδειξες το σχόλιο. Δεν το γνώριζα, αλλά βοηθά να αντιλαμβανόμαστε και να μαθαίνουμε πράγματα για τα οποία αλλιώς θα ήμασταν νυχτωμένοι.